محمد حسين بن مهدى فراهانى

286

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

19 ر 6 - شاپور ذو الاكتاف يا شاپور پسر هرمزد ( شاپور دوم ) ، دهمين شاهنشاه ساسانى است كه از 310 الى 379 م . سلطنت كرد در حالى كه شاپور بن اردشير بابكان پسر اردشير سرسلسلهء ساسانيان بود كه در حيات پدر در سلطنت با وى شريك بود و كمى پيش از مرگ پدر رسما سلطنت را به دست گرفت ( 272 - 241 م . ) ، بنابراين نمى - تواند بعد از شاپور ذو الاكتاف سلطنت كرده باشد ، چنان كه مؤلف ضبط كرده است . 19 ر 12 - الهادى باللّه موسى بن مهدى موسى بن مهدى بن منصور چهارمين خليفهء عباسى ، مكنى به ابو محمد و ملقب به هادى متوقى 170 ه . ق . 19 ر 18 - معتز المعتز باللّه ابو عبد اللّه محمد بن متوكل سيزدهمين خليفهء عباسى به سال 252 ه . ق . پس از خلع « مستعين » به وسيلهء غلامان ترك ، در سامره با وى بيعت كردند . دوران خلافتش سه سال بود ( 255 - 252 ه . ق . ) و به دست غلام تركى كشته شد . از وقايع زمان معتز رحلت امام على النقى ( ع ) است در سال 254 ه . ق . در سامره ( دهخدا ، جزوهء 210 ، ص 688 ) . 19 ر 18 - موسى بن بوقا - بغا از سرداران ترك المعتز باللّه خليفهء عباسى است كه به « بغاى صغير » معروف بود . وى به دست غلامان مغربى خليفه يعنى « بربر » ها كشته شد . 23 ر 14 - معتصم المعتصم عباسى ، محمد بن هارون الرشيد مكنى به ابو اسحاق و ملقب به المعتصم باللّه در 218 ه . ق . پس از مرگ مأمون برادرش ، به خلافت رسيد . وى نخستين خليفه‌ايست كه اسم « اللّه » را به نام خود افزود و در سال 220 ه . ق . بناى شهر سامره را گذاشت ( دهخدا ، جزوهء 210 ، ص 690 ) . 23 ر 15 - منصور دوانقى ابو جعفر بن محمد دومين خليفهء عباسى ( 158 - 136 ه . ق . ) است . وى در سال 137 ه . ق . در كوفه ، ابو مسلم خراسانى را كه خلافتشان به كوشش او بنياد گرفته بود ، بكشت . شهر بغداد را بنا